تحلیل فیلمتلوزیونسواد رسانه ای

چالش چشم زخم در سریال دودکش

-در سریال دودکش، در سکانسی بحث چشم زخم مطرح شد و به نظرمی‌رسد که اصل چشم زخم را به چالش کشیدند. در این سکانس مریم سعادت که نقش خاله نصرت و عفت را بازی می‌کند مشغول شکستن تخم مرغ برای افروز(همسر نصرت) بود که معلوم شود چه کسی او را چشم زده است. در این بین دیالوگهایی رد و بدل شد که از مجموع آن‌ها فهمیده می‌شود که ظاهرا هدف این بوده که چشم زخم، خرافات معرفی شود. چشم زخم از آن دسته مفاهیمی است که مخالفان و موافقانی دارد. برخی آن را خرافات می‌دانند و برخی به آن معتقد هستند. آنچه که تجربه نشان داده گویای حقانیت چشم زخم است؛ از آن مهم‌تر، آموزه‌‌های دینی به عنوان راهنما و تبیین کننده حق و حقیقت، چشم زخم  را تأیید کرده و بر درستی آن تأکید کرده است.

 

چالش چشم زخم در سریال دودکش

در قسمت ۲۵ سریال دودکش در سکانسی بحث چشم زخم مطرح شد و به نظرمی‌رسد که اصل چشم زخم را به چالش کشیدند. در این سکانس مریم سعادت که نقش خاله نصرت و عفت را بازی می‌کند مشغول شکستن تخم مرغ برای افروز(همسر نصرت) بود که معلوم شود چه کسی او را چشم زده است. در این بین دیالوگهایی رد و بدل شد که از مجموع آن‌ها فهمیده می‌شود که ظاهرا هدف این بوده چشم زخم، خرافات معرفی شود. 

در قسمت ۲۵ سریال دودکش در سکانسی بحث چشم زخم مطرح شد و به نظرمی‌رسد که اصل چشم زخم را به چالش کشیدند. در این سکانس مریم سعادت که نقش خاله نصرت و عفت را بازی می‌کند مشغول شکستن تخم مرغ برای افروز(همسر نصرت) بود که معلوم شود چه کسی او را چشم زده است. در این بین دیالوگهایی رد و بدل شد که از مجموع آن‌ها فهمیده می‌شود که ظاهرا هدف این بوده کخ چشم زخم، خرافات معرفی شود. 
چشم زخم از آن دسته مفاهیمی است که مخالفان و موافقانی دارد. برخی آن را خرافات می‌دانند و برخی به آن معتقد هستند. آنچه که تجربه نشان داده گویای درستی چشم زخم است؛ از آن مهم‌تر، آموزه‌‌های دینی به عنوان راهنما و تبیین کننده حق و حقیقت، چشم زخم را تأیید کرده و بر حقانیت آن تأکید کرده است. برای نمونه در نهج البلاغه ازامیر مؤمنان حضرت علی علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «العینُ حقٌ و الرقىُّ حقٌ؛چشم زخم حق است و توسل به دعا براى دفع آن نيز حق است.» آیه  معروف «و إن یکاد…» نیز در  برخی تفاسیر از جمله تفسیر المیزان به چشم زخم معنا شده است.
در دنيايى كه” اشعه ليزر” با شعاعى نامرئى مى‌‏تواند كارى كند كه از هيچ سلاح مخربى ساخته نيست، پذيرش وجود نيرويى در بعضى از چشم‌ها كه از طريق امواج مخصوص در طرف مقابل اثر بگذارد چيز عجيبى نخواهد بود.
با این مقدمه روشن می‌شود که اصل چشم زخم امری واقعی و عاری از خرافات است. حالا جزئیاتی که در فرهنگ‌های مختلف مطرح است جای تأمل دارد و چه بسا بعضاً افراط و تفریط‌هایی در آن مطرح باشد؛ مثلا همین تخم‌مرغ شکستن برای چشم زخم، موضوعی است که بعضی‌ها به آن معتقد هستند و بعضی دیگر آن را خرافات می‌دانند . این مسئله هم سندیتی ندارد و شاید مهم‌ترین عاملِ معتقد بودن افراد، تجربیاتی است که از این قضیه داشته‌اند.
یا مثلا اینکه برخی‌ها چشمشان شور است معلوم نیست تا چه اندازه صحیح باشد. درست است که اصل چشم زدن صحیح است؛ ولی اینکه برخی‌ بدون هیچگونه غرض سوئی چشمشان شور باشد و دیگران را چشم بزنند معلوم نیست صحیح  باشد.
حالا در این سکانس از سریال دودکش یکی از مسائل مطرح شده شور بودن چشم فیروز است؛ از طرفی خاله نصرت جمله‌ای را بیان می‌کند که «شور چشم شتر را در دیگ می کند و آدم را در گور.» این جمله با اندکی تفاوت متن حدیثی ازمعصمومین علیهم‌السلام است و تفاوت در همین شورچشمی است؛ چرا که در حدیث اصل چشم زدن آمده و اشاره‌ای به شور چشمی نشده است.
نکته اینجاست که با توجه به صفت خودخواهی که از شخصیت خاله شاهد هستیم، ظاهرا هدف این است که عملکرد و سخنان او در این باره به عنوان امری ناصحیح مطرح شده که نتیجه‌اش خرافی بودن اصل چشم زخم است که اگر در واقع چنین باشد از این منظر نقدی جدی بر سریال وارد است. مؤید این ادعا این است که یکی از شخصیها به خرافی بودن این مطالب اشاره می‌کند.

مشاهده بیشتر
دکمه بازگشت به بالا